اکچویتور پنوماتیک
اکچیتور پنوماتیک، انرژی هوای فشرده را به حرکت دورانی و یا خطی تبدیل می کند. بدین ترتیب با نصب اکچویتورها بر روی شیر هایی که به صورت دستی عمل می کنند و با داشتن منبع تولید هوای فشرده می توان این شیرها را توسط انرژی باد کنترل کرد.

همچنین میتوان با نصب شیر برقی نامور بر روی اکچویتور بادی، اکچویتورها و در نهایت شیرها را به صورت برقی کنترل کرد.
در صورت داشتن منبع تولید هوای فشرده انتخاب اکچویتورهای پنوماتیک نسبت به اکچویتورهای برقی به دلیل هزینه پایین تر مقرون به صرفه تر خواهند بود.
اکچویتور پنوماتیکی،ساختار ساده تری نست به انواع مشابه الکتریکی و هیدرولیکی شان دارند واین عامل نیز یکی از مزایای دیگر انها محسوب می شود،زیرا تعمیر و نگهداری انها اسان تر خواهد بود.
انواع اکچویتور پنوماتیکی

نوع دیافراگمی
اکچویتور دیافراگمی معمولا برای شیر ها با حرکت خطی به کار می روند.ولی می توان از انها در شیر های دورانی نیز استفاده نمود.این اکچویتور توسط یک فلزی بر روی بدنه شیر متصل می شوند. معمولا بر روی این قاب،عقربه ای تعبیه شده دکه وضعیت باز و بسته بودن شیر را نشان می دهد.
بعضی از اکچویتور پنوماتیکی یک طرف هستند (single acting) در این اکچویتور ها در یک طرف دیافراگم،یک فنر قرار داده شده است تا وقتی فشار هوای ورودی به محفظه کاهش می یابد،این فنر بتواند دیافراگم را به جای اول خود برگرداند. این فنر به هنگام قطع هوای فشرده می تواند اکچویتور را به وضعیت اولیه باز گرداندو در واقع شیر را به وضعیت اولیه خود (باز یا بسته) در اورد.
در شیر های با اکچویتور (عملگر) دبل اکشن اعمال نیروی هوای فشرده باعث بسته شدن شیر می شود.بنابراین هرگاه که هوای فشرده به هر علتی قطع شود،شیر خود به خود باز شده و در همین حالت باقی می ماند.

نوع پیستونی
هرچند که اکچویتور های پیستونی piston type ، معمولا اولین انتخاب در اکچویتور ها محسوب نمی شوند.ولی به تدریج کاربرد گسترده تری در شیر های صنعتی پیدا کرده اند.
در این اکچویتور ها ،از یک سیلندر و یک پیستون لغزنده که با اورینگ نسبت به سیلندر ابندی شده است،استفاده می شود.سیلندر اکچویتور توسط یک قاب ریخته گری شده به بدنه شیر وصل می شود.با این طرح،فضای کافی برای نصب قطعات و لوازم جانبی کنترل وجود دارد.
این اکچویتورها میتوانند به دو صورت فنر برگشت دار و بدون فنر برگشت(Double Acting) باشند.

نوع پره ای
اکچویتور های پره ای vane actuator معمولا برای دوران های ۹۰ درج به کار می رود.در داخل این اکچویتور ،یک پره نوسانی که لبه ان نسبت به دیواره داخلی محفظه ابتدی شده است،قرار دارد.
با ورود و خروج هوا ی فشرده به فضای طرفین این پره،یک حرکت دورانی محدود در شفت متصل به ان به وجود می اید.وقتی هوا به فضای یک پره وارد می شود،هوای طرف دیگر تخلیه شده و پره حول شفت خود می چرخد.طراحی این اکچویتور (عملگر) ساده،قیمت ان پایین و تعداد اجرای ان کم است و به همین دلیل،نگهداری و تعمیر ان نیز اسان است.
این اکچویتورها را می توان فقط برای گشتاورد های پایین و فشار های کمبه کار برد،که این موضوع از محدودیت های این اکچویتور (عملگر) محسوب می شود.

طرز کار اکچویتورهای پنوماتیک :
این اکچویتورها بر اساس گشتاور تولیدی تقسیم بندی می شوند. برای انتخاب اکچیتور باید سایز شیری و همچنین فشار سیال درون خط مد نظر یاشند. در صورت نصب شیر برقی نامور این عملگرها برقی میشوند و در صورت نصب پوزیشنر نیز بر روی آنها با استفاده از سیگنال انالوگ میتوان شیر را به صورت درصدی کنترل کرد.به این شیرها،شیر بادی نیز اطلاق میشود.

مزایای اکچویتور های پنوماتیکی:
۱-تهیه هوای فشرده نسبتا ارزان و اسان است.
۲-پیستون ها غالبا ازادانه حرکت می کنند و خودبه خود قفل نمی شوند. به همین دلیل به نصب فنر در یک طرف پیستون می توان در مواقع اضطراری پیستون را به جای اولیه خود باز گرداند.
۳-وقتی که هوای در تماس با یک منبع گرمایی باشد،افزایش فشار هوای گرم به عملکرد اکچویتور کمک می کند.
۴-طراحی این عملگر ساده تر و کم هزینه نگهداری و تعمیر انها نسبتا کم است.
۵-هوای ا ضافی و خارج شده از سیستم،بدون ایجاد هیچ مشکلی به هوای ازاد بر می گردد.

معایب اکچویترهای پنوماتیکی:
۱-مصرف هوای فشرده در اکچویتور های پنوماتیکی بزرگ که برای شیر های بزرگ مورد نیاز هستند،ممکن است زیاد باشد ویا اصلا ممکن است نیروی هوای فشرده قادر به گرداندن میله شیر بزرگ نباشد.
۲-طراحی عملگر نیوماتیکی و به کارگیری رینگهای آب بندی لاستیکی در آنها باعث محدودیت دمایی اینگونه عملگرها می شود در نتیجه نیاز به عایق حرارتی و قطعات پیشگیری از آتش حس می شود،
۳-موتورهای بادی(air motors) ممکن است به علت وجود مواد خارجی ریز، گیر کنند ویا اگر هوای فشرده به اندازه کافی خشک نشده باشد ممکن است قطعات موتور در معرض خوردگی قرار گیرد و ممکن است نیروی هوای فشرده قادر به گرداندن میله شیرهای بزرگ نباشد.

برخی برندهای مورد استفاده در ایران:
شیر اکچویتورNOGIX
شیر اکچویتورROTORK
شیر اکچویتورAUMA
شیر اکچویتورPROVAL
شیر اکچویتورTORK
شیر اکچویتورMEGA
شیر اکچویتورALPHAIR
شیر اکچویتورROPO
شیر اکچویتورEURO CONTROL

اگر قصد خرید اکچویتور پنوماتیک دارید با ما در شرکت مقیاس تجهیز آذربایجان تماس بگیرید.